بازار فروسیلیس، از نگاه خریدار

فروسیلیس پرحجم‌ترین فروآلیاژ در فولادسازی است و یکی از کم‌بحث‌ترین‌ها. فله خریده می‌شود، با یکی دو خط مشخصات تعریف می‌شود، و فقط وقتی جالب می‌شود که مشکلی پیش بیاید. این نوشته درباره‌ی چیزی است که پشت آن یکی دو خط نشسته.

این آلیاژ دقیقاً چه کار می‌کند

فروسیلیس دو کار انجام می‌دهد، و این دو یکی نیستند.

در فولادسازی اکسیژن‌زداست. فولاد مذاب در لحظه‌ی تخلیه اکسیژن محلول دارد که اگر بماند، هنگام انجماد به‌صورت حفره و آخال اکسیدی درمی‌آید. سیلیسیم میل ترکیبی بالایی با اکسیژن دارد، پس افزودن فروسیلیس آن را به‌شکل سیلیس بیرون می‌کشد و سیلیس به سرباره می‌رود. نقش دوم آلیاژسازی است، یعنی جایی که سیلیسیم عنصری تعریف‌شده در گرید نهایی است نه فقط کمک‌فرآیند.

در چدن تلقیح‌کننده است. دیررس اضافه می‌شود، در پاتیل یا در جریان مذاب، و فروسیلیس با دانه‌بندی ریز مکان‌های جوانه‌زنی فراهم می‌کند که شکل‌گیری گرافیت را هنگام انجماد کنترل می‌کند. درست انجامش بدهی، خواص مکانیکی‌ای را می‌گیری که قطعه برایش طراحی شده. اشتباه انجامش بدهی، سفیدشدگی، نقاط سخت و ضایعات می‌گیری.

همان ⁨FeSi 75⁩ بسته به اینکه چه کسی می‌خرد، می‌تواند یک اکسیژن‌زدای کالایی باشد یا یک تلقیح‌کننده‌ی دقیق. بیشترِ اختلاف قیمتی که برای یک گرید واحد می‌بینید از همین تفاوت می‌آید.

چرا دانه‌بندی و یکنواختی از عدد تیتر مهم‌ترند

خریدارها معمولاً سر درصد سیلیسیم چانه می‌زنند، چون همان عددی است که روی گواهی نوشته شده. در عمل دو چیز دیگر تعیین می‌کنند که یک محموله جواب می‌دهد یا نه:

• توزیع دانه‌بندی. اکسیژن‌زدایی که وارد کوره می‌شود پراکندگی زیاد را تحمل می‌کند. تلقیح‌کننده نمی‌کند: خیلی ریز باشد قبل از جوانه‌زنی می‌سوزد، خیلی درشت باشد به‌موقع حل نمی‌شود. سهم نرمه همان‌جایی است که اختلاف‌ها معمولاً از آن شروع می‌شود.
• عناصر جزئی. آلومینیم و کلسیم در هر کاربردی ناخالصی نیستند. در بعضی گریدهای تلقیح عمداً حضور دارند و مشخص شده‌اند. در گریدهای فولاد تمیز، آلومینیم بالاتر از حد یعنی مردودی.

محموله‌ای که مشخصات سیلیسیم را برآورده می‌کند و در دانه‌بندی رد می‌شود، محموله‌ای است که نمی‌توانی استفاده کنی، و گواهی این را از قبل به تو نمی‌گوید.

سمت تولید

فروسیلیس از احیای کربوترمیک کوارتز در کوره‌ی قوس الکتریکی مدفون تولید می‌شود. ورودی‌ها کوارتزیت، یک احیاکننده‌ی کربنی و قراضه‌ی فولاد یا سنگ‌آهن برای واحدهای آهن است. هزینه‌ی غالب برق است، تقریباً ۸٬۰۰۰ تا ۹٬۰۰۰ کیلووات‌ساعت به ازای هر تن ⁨FeSi 75⁩ بسته به بازده کوره.

همین یک واقعیت بیشترِ جغرافیای این صنعت را توضیح می‌دهد. تولید جایی متمرکز می‌شود که برق ارزان، بلندمدت و قابل‌اتکا باشد: مناطق پرآب با برق‌آبی، کشورهایی با تعرفه‌ی صنعتی یارانه‌ای، و جاهایی با تولید برق بی‌مصرف. همین هم توضیح می‌دهد چرا عرضه‌ی فروسیلیس به سیاست برق و آب‌شناسی فصلی واکنش می‌دهد، نه فقط به تقاضای فولاد.

گریدها در عمل

نردبان گرید عمدتاً درباره‌ی این است که بابت حمل چقدر سیلیسیم پول می‌دهی.

خرید گرید پایین‌تر به‌ازای هر واحد سیلیسیم تحویل‌شده به‌ندرت ارزان‌تر است. داری پول حمل آهنی را می‌دهی که لازم نداری. استثنا جایی است که رویه‌ی کوره یا یک فرآیند ریخته‌گری مشخص واقعاً همان را بخواهد.

خریدار باید چه چیزی بخواهد

یک استعلام قابل‌استفاده پنج چیز دارد. بیشتر استعلام‌ها دو تا دارند.

• گرید، با باند سیلیسیمی که می‌توانی بپذیری، نه آنکه ترجیح می‌دهی
• حداکثر آلومینیم، کربن، فسفر و گوگرد، اگر هرکدام برایت اهمیت دارد
• محدوده‌ی دانه‌بندی، و حداکثر درصد نرمه‌ی قابل‌قبول
• مقدار، و اینکه آزمایشی است، نقدی است یا نیاز مستمر
• بندر مقصد و اینکوترم ترجیحی‌ات

همین کافی است که بشود سراغ تولیدکننده رفت. بدون محدوده‌ی دانه‌بندی و حد نرمه، هر قیمتی که می‌گیری موقتی است، چون تولیدکننده دارد سخت‌ترین بخش مشخصات تو را حدس می‌زند.